«مشایه»؛ راهی که با خون‌خواهی سرخ‌تر شد

عصر کشاورزی – مجله مهر: پیش از آنکه صدای «لبیک یا حسین علیه‌السلام» در مسیر نجف تا کربلا طنین‌انداز شود، پرچم‌های سرخ «یالثارات الحسین» از دور خودنمایی می‌کنند؛ پرچم‌هایی که هر سال بخشی از هویت بصری اربعین حسینی هستند، اما امسال رفتن به اربعین و طی کردن مسیر مشایه معنایی پررنگ‌تر پیدا کرده است، در دست بسیاری از زائران، پرچم‌های یالثارات الخامنه‌ای در کنار سوگ و دلدادگی به سیدالشهدا علیه‌السلام نمادی از خون‌خواهی و ایستادگی در برابر ظلم خودنمایی می‌کند. سرخی این پرچم‌ها در امتداد جاده‌های منتهی به کربلا، روایتگر وحدت میلیون‌ها دلداده‌ای است که با وجود تفاوت زبان و ملیت، در یک شعار و یک آرمان مشترک کنار هم ایستاده‌اند. اربعین امسال با اجتماع میلیونی روایتی است از روزهایی که کشورمان سختی‌های جنگ را پشت سر گذاشته است.

زائرانی که این روزها راهی عراق می‌شوند، همراه کوله بار سفر، خاطره جنگ، داغ رهبر شهید و شهدای میهن و عزم خون‌خواهی را نیز با خود حمل می‌کنند و همین تجربه مشترک، حال‌وهوای پیاده‌روی اربعین را نسبت به سال‌های گذشته متفاوت کرده است. اگرچه هنوز چند روز تا اربعین حسینی باقی مانده، اما جاده‌های منتهی به مرزهای غربی کشور از همین حالا مملو از زائرانی است که با پرچم‌های سرخ و بیرق‌های «یا حسین(ع)» راه کربلا را در پیش گرفته‌اند. گرمای کم‌سابقه هوا نیز نتوانسته از اشتیاق آنان بکاهد؛ گویی شوق رسیدن، بر خستگی راه غلبه کرده و هر قدم، وعده نزدیک‌تر شدن به مقصدی است که میلیون‌ها عاشق، سال‌هاست آن را با دل می‌پیمایند.

آمارها نیز از همین شور مردمی حکایت دارد. تاکنون بیش از دو میلیون نفر در سامانه سماح ثبت‌نام کرده‌اند و صدها هزار زائر از مرزهای زمینی راهی عراق شده‌اند؛ آماری که از برگزاری یکی از پرشورترین اربعین‌های سال‌های اخیر خبر می‌دهد و نشان می‌دهد این اجتماع، همچنان بزرگ‌ترین حرکت داوطلبانه مردمی جهان باقی مانده است. در سوی دیگر مرز، عراق نیز روزهاست خود را برای میزبانی از زائران آماده کرده است. موکب‌ها یکی پس از دیگری برپا شده‌اند و هزاران خادم، خانه، زندگی و دارایی خود را بی‌هیچ چشم‌داشتی در مسیر زائران قرار داده‌اند. صحنه‌ای که هر سال تکرار می‌شود، اما امسال بیش از گذشته رنگ همدلی و همراهی به خود گرفته است؛ گویی مردم دو سوی مرز، بیش از هر زمان دیگری خود را شریک یک سرنوشت و یک آرمان می‌دانند.

در طول مسیر پیاده‌روی، تصاویر آقای شهید ایران، شهدای جنگ چهل روزه و چهره‌های مقاومت در کنار پرچم‌های سرخ «یالثارات الحسین» دیده می‌شود؛ نمادهایی که از نگاه بسیاری از زائران، یادآور پیوند تاریخی عاشورا با مبارزه در برابر ظلم و ستم‌ است؛ پیوندی که برای آنان، در هر عصر و هر جغرافیا، معنایی تازه و متفاوتی پیدا می‌کند.

این خون‌خواهی فقط برای مردم ایران نیست خواست آزادگان جهان است

اما اربعین، تنها به زائرانی که از ایران راهی کربلا می‌شوند، محدود نمی‌شود. سال‌هاست که این راهپیمایی، مرزهای جغرافیایی را پشت سر گذاشته و به بزرگ‌ترین اجتماع مردمی جهان تبدیل شده است؛ جایی که انسان‌ها، فارغ از زبان، نژاد و ملیت، مقصدی واحد را برای آزادگی انتخاب می‌کنند؛ «کربلا.» در این میان، هر زائر، روایتی منحصر به خود دارد. یکی هزاران کیلومتر را با خودرو یا اتوبوس طی کرده، دیگری از کشوری دوردست خود را به عراق رسانده و آن دیگری، با دوچرخه، جاده‌های طولانی را پشت سر گذاشته است. روایت‌هایی که اگرچه در ظاهر متفاوت‌اند، اما همگی در یک نقطه به هم می‌رسند؛ اشتیاق رسیدن به حرم سیدالشهدا علیه‌السلام.

نمونه‌ای از این روایت‌ها، که خیلی‌ها را به وجد می‌آورد و قلبشان را غرق امید می‌کند زائر تاجیکستانی است که پس از یک ماه و پنج روز رکاب‌زدن، خود را به مرز مریوان رسانده تا از آنجا مسیر زیارت اربعین را ادامه دهد و این قصه روایتی را نشان می‌دهد که جاذبه اربعین، سال‌هاست از مرزهای منطقه فراتر رفته و دل‌های بسیاری را از دورترین نقاط جهان به سوی سرزمین عشق یعنی کربلا کشانده است. آنچه این اجتماع را از بسیاری گردهمایی‌های بزرگ جهان متمایز می‌کند،در کنار شمار میلیونی زائران، شبکه عظیمی از مشارکت مردمی است که بی‌هیچ چشمداشت و دعوتی شکل می‌گیرد. هزاران موکب در مسیر نجف تا کربلا، شبانه‌روز در حال خدمت‌رسانی‌اند؛ از توزیع غذا و آب گرفته تا اسکان، خدمات درمانی، حمل‌ونقل و حتی رسیدگی به کوچک‌ترین نیازهای زائران.

در کنار موکب‌داران، نیروهای امدادی، کادر درمان، عوامل راهداری، نیروهای امنیتی و هزاران داوطلب مردمی نیز دوشادوش یکدیگر تلاش می‌کنند تا این اجتماع عظیم با آرامش و امنیت برگزار شود؛ مجموعه‌ای از خدمات که شاید در هیچ رویداد دیگری با این وسعت و بر پایه مشارکت داوطلبانه مردم، کمتر بتوان نمونه‌ای برای آن یافت. اگر اربعین را بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان می‌دانند، راز این عظمت تنها در این اعداد و آمار خلاصه نمی‌شود. شکوه این راهپیمایی، بیش از هر چیز، در مردمی نهفته است که هر سال خود را به این میعاد می‌رسانند و هر یک، سهمی در شکل‌گیری این حماسه بر عهده می‌گیرند و اربعین حسینی، هر سال این تصویر کم‌نظیر را پیش چشم جهان قرار می‌دهد؛ تصویری از همزیستی ملت‌هایی که تفاوت‌هایشان، در سایه یک آرمان مشترک، جای خود را به همدلی و همراهی می‌دهد.

خون‌خواهی؛ امتداد مقاومت و ایمان امروز مردم

اربعین امسال، بیش از آنکه مقصد میلیون‌ها زائر باشد، شده است آینه روزگار مردمی که غم جنگ و خون‌خواهی شهید قائد امت را دارند، از همین رو، هر قدم در مسیر بهشتی نجف تا کربلا روایتی است از مردمانی که می‌خواهند میان سوگ، ایمان، مقاومت و امید، پیوندی دوباره برقرار کنند. برای بسیاری از زائران، خون‌خواهی شده است مقاومت و ایمان این روزهایشان چون این درخواست امتداد مطالبه ایستادگی در برابر ظلم است و در همین چارچوب، نام و یاد رهبر شهید و دیگر شهدای جنگ را نیز در کنار پرچم‌های سرخ «یالثارات الحسین» معنا می‌کنند.

قطعا راز ماندگاری اربعین نیز در همین است که در هر دوره، روایتگر تجربه‌ها و دغدغه‌های زمانه خویش می‌شود. هر نسل، پرسش‌ها و زخم‌های خود را با خود به این مسیر می‌آورد و آنها را در پرتو واقعه عاشورا بازخوانی می‌کند. از همین رو، امسال نیز برای گروهی از زائران، اربعین در کنار موسم زیارت فرصتی است برای تجدید عهد با آرمان‌هایی که آن را در امتداد راه سیدالشهدا علیه‌السلام تفسیر می‌کنند و خون‌خواهی رهبر شهید و دیگر شهدای جنگ را بخشی از همان مطالبه عدالت می‌دانند.