اقیانوسها؛ گنجینهای جهانی که در خطر است
اقیانوسها؛ گنجینهای جهانی که در خطر است به گزارش عصر کشاورزی به نقل از ایسنا ایرج حشمتی در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری دانشجویان ایران قرار داد، نوشت: اقیانوسها بیش از ۷۱ درصد سطح زمین را پوشش...
اقیانوسها؛ گنجینهای جهانی که در خطر است
به گزارش عصر کشاورزی به نقل از ایسنا ایرج حشمتی در یادداشتی که در اختیار خبرگزاری دانشجویان ایران قرار داد، نوشت: اقیانوسها بیش از ۷۱ درصد سطح زمین را پوشش میدهند و نقشی حیاتی در تنظیم اقلیم، تأمین غذا، حفظ تنوع زیستی و ذخیرهسازی کربن دارند. با این حال، تخریب محیط زیستی آنها به نگرانی جهانی تبدیل شده است. از جمله عوامل تخریب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– آلودگی پلاستیکی: هر ساله بین ۸ تا ۱۲ میلیون تن پلاستیک وارد اقیانوسها میشود (UNEP ۲۰۲۲)، معادل تخلیه یک کامیون زباله در هر دقیقه! این آلودگی میکروپلاستیکها را وارد زنجیره غذایی میکند.
– صید بیرویه: طبق گزارش (FAO ۲۰۲۴)، ۸۷.۵ درصد از ذخایر ماهیان تجاری یا بیش از حد برداشت شدهاند یا در آستانه نابودی قرار دارند.
– اسیدی شدن آبها: اقیانوسها ۳۰ درصد از دیاکسید کربن ناشی از فعالیتهای انسانی را جذب میکنند اما این فرایند موجب کاهش PH آب و آسیب به گونههای دریایی، مانند مرجانها، شده است (IPCC AR۶, ۲۰۲۳).
چالشهای دریایی ایران در سواحل جنوبی
با دسترسی به خلیج فارس و دریای عمان، ایران بهطور مستقیم تحت تأثیر مشکلات اقیانوسی قرار دارد. برخی از چالشهای مهم عبارتاند از:
– نابودی صخرههای مرجانی: طی دو دهه اخیر، بین ۷۰ تا ۹۰ درصد از صخرههای مرجانی خلیج فارس نابود شدهاند (پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس، ۱۳۹۹).
– آلودگی نفتی و پلاستیکی: مناطق صنعتی مانند بندرعباس و عسلویه با آلودگیهای شدید مواجه هستند (مؤسسه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی، ۱۴۰۲).
– گرمایش آبها: افزایش دمای دریای عمان باعث تغییر الگوهای مهاجرت گونههای دریایی و کاهش بهرهوری صید شده است (UNEP Regional Seas, ۲۰۲۳).
راهبردهای پیشنهادی برای مدیریت پایدار دریاها
با توجه به شرایط بحرانی، ایران باید سیاستهای کلان و اقدامات عملی را برای مدیریت پایدار دریاها اتخاذ کند:
– تدوین سند ملی حکمرانی پایدار دریاها مطابق با تعهدات بینالمللی (CBD، UNCLOS، SDG۱۴).
– تقویت دیپلماسی محیطزیستی از طریق مذاکرات چندجانبه و همکاری منطقهای.
– استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، سنجش از دور و انرژیهای تجدیدپذیر دریایی.
– احیای زیستبومهای آسیبدیده از طریق ترمیم مرجانها و بازسازی جنگلهای حرا.
– افزایش آگاهی عمومی با آموزش محیطزیستی در مدارس و رسانهها.
جمعبندی؛ ایران، الگویی برای مدیریت پایدار دریاها
حفاظت از اقیانوسها تنها یک ضرورت بومشناختی نیست بلکه مسئلهای استراتژیک برای امنیت غذایی، تابآوری اقلیمی و منافع ژئوپلیتیک کشور محسوب میشود. ایران با بهرهگیری از توان علمی، موقعیت ژئوپلیتیک و پیشینه دریایی خود میتواند به الگویی موفق در حکمرانی پایدار دریاها تبدیل شود و در مسیر حفاظت از آینده کره زمین نقش مؤثری ایفا کند.
انتهای پیام
هیچ نظر! یکی از اولین.