«پروتئین گیاهی» نوآوران در آستانه ورود به بازار؛ جایگزین گوشت چرخ کرده

عبدالحسین غلامی لویه، مدیرعامل یک شرکت دانش بنیان در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به چالش‌های جهانی تأمین پروتئین اظهار کرد: افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی، کاهش منابع دامی و مسائل اقتصادی موجب شده است که بسیاری از کشورها به سمت توسعه و استفاده از پروتئین‌های گیاهی حرکت کنند تا بتوانند بخشی از نیاز خانوارها به پروتئین را از این طریق تامین کنند.

وی افزود: در ایران نیز سال‌هاست فعالیت‌هایی در این حوزه انجام شده، اما عمده تمرکز بر سویا بوده است. این در حالی است که سویا به دلیل مسائل مرتبط با تراریختگی، غیربومی بودن و همچنین ویژگی‌های طعم، بو و بافت، همواره مورد پذیرش همه مصرف‌کنندگان قرار نگرفته است.

تمرکز بر دانه‌های بومی به جای سویا

غلامی لویه ادامه داد: تیم تخصصی این شرکت با بهره‌گیری از دانش متخصصان صنایع غذایی، به‌ویژه پژوهشگران و متخصصان گروه صنایع غذایی دانشکد گان دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، طی سال‌های اخیر روی استخراج پروتئین از دانه‌های بومی و غیرسویا مانند کنجد، نخود، لپه و لوبیا کار کرده است.

وی توضیح داد: با استفاده از فناوری‌های روز دنیا، پروتئین این دانه‌ها از سایر اجزای آن‌ها جدا می‌شود. برای مثال می‌توان نشاسته را از پروتئین نخود تفکیک کرد و به محصولی با خلوص بالا دست یافت. این پروتئین‌ها قابلیت استفاده در صنایع مختلف غذایی را دارند و می‌توان آن‌ها را به محصولاتی با بافت مشابه گوشت تبدیل کرد.

به گفته مدیرعامل شرکت فناور زیست غذا پارسیان فرتاک، در فاز نخست این محصول به‌صورت جایگزین گوشت چرخ‌کرده عرضه خواهد شد و قابلیت استفاده در انواع غذاهایی را دارد که در تهیه آن‌ها از گوشت چرخ‌کرده استفاده می‌شود.

محصولی سالم‌تر و ارزان‌تر از گوشت

وی درباره قیمت این محصول منحصر به فرد که برای نخستین بار در کشور تولید می شود، گفت: با توجه به قیمت فعلی گوشت در بازار، پیش‌بینی می‌شود این محصول با وجود ارزش پروتئینی بالا و ویژگی‌های سلامت‌محور، با قیمتی حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان به دست مصرف‌کننده برسد که معادل حدود یک‌پنجم تا یک‌ششم قیمت گوشت است.

غلامی لویه با بیان اینکه این فناوری در سطح جهانی نیز کم‌نظیر است، اظهار کرد: در حوزه استخراج پروتئین از کنجد تاکنون نمونه مشابهی در دنیا مشاهده نشده و در زمینه پروتئین نخود نیز تنها تعداد محدودی از کشورها فعالیت کرده‌اند. از این رو می‌توان گفت این فناوری در بسیاری از بخش‌ها دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد است.

وی افزود: کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکا نیز در زمینه پروتئین‌های گیاهی فعالیت دارند، اما عمدتا از مواد اولیه‌ای مانند سویا و نخود سبز استفاده می‌کنند؛ در حالی که تمرکز ما بر دانه‌های بومی کشور است و از این منظر رقیب مستقیمی نداریم.

صرفه‌جویی ارزی و توسعه تولید داخلی

مدیرعامل شرکت فناور زیست غذا پارسیان فرتاک با اشاره به واردات برخی انواع پروتئین‌های خالص مورد استفاده در صنایع غذایی و ورزشی گفت: این محصولات در حال حاضر وارد کشور می‌شوند، اما با راه‌اندازی کامل خط تولید، امکان تولید روزانه بیش از یک تن ایزوله پروتئینی فراهم خواهد شد.

وی افزود: قیمت تمام‌شده محصول داخلی حدود یک‌چهارم نمونه وارداتی خواهد بود و همین موضوع می‌تواند نقش مهمی در کاهش خروج ارز و تأمین نیاز بازار داخلی ایفا کند.

فرآیند تولید دانش‌بنیان و ظرفیت تولید صنعتی

غلامی لویه درباره فرآیند تولید این محصول توضیح داد: در مرحله نخست، پروتئین دانه‌های گیاهی با استفاده از فناوری دانش‌بنیان و خطوط تولید اختصاصی طراحی‌شده توسط متخصصان شرکت استخراج می‌شود. پروتئین حاصل فاقد رنگ، بو و مزه است و در ادامه با کمک متخصصان، طعم‌دهنده‌ها و پایدارکننده‌های مورد نیاز نیز در داخل مجموعه طراحی و تولید می‌شود تا محصول نهایی از نظر رنگ، طعم، عطر و بافت به ویژگی‌های مورد انتظار مصرف‌کننده نزدیک شود.

وی ادامه داد: پس از مرحله آماده‌سازی و فرمولاسیون، مواد با یکدیگر ترکیب شده و پس از رسیدن به مشخصات مورد نظر، بسته‌بندی و آماده عرضه به بازار می‌شوند.

به گفته وی، ظرفیت فعلی خط تولید در هر شیفت هشت‌ساعته بین ۶ تا ۷ تن محصول است و تمامی مراحل از استخراج پروتئین تا فرمولاسیون و بسته‌بندی در همین بازه زمانی انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت فناور زیست غذا پارسیان فرتاک با قدردانی از حمایت‌های موسسه دانش‌بنیان برکت گفت: همکاری این موسسه در مراحل توسعه پروژه نقش بسیار موثری داشته است. برکت از جمله مجموعه‌هایی است که در پروژه‌های نوآورانه و ریسک‌پذیر سرمایه‌گذاری می‌کند و علاوه بر حمایت مالی، با بهره‌گیری از تیم‌های تخصصی در حوزه‌های مدیریتی، مالی و اجرایی نیز در کنار شرکت‌های فناور قرار می‌گیرد.

ورود محصول به بازار تا دو ماه آینده

غلامی لویه با اشاره به پیشرفت‌های اجرایی پروژه اظهار کرد: اکنون با وجود چالش‌ها و مشکلاتی که در مسیر احداث و راه‌اندازی مجموعه وجود داشت، پروانه بهره‌برداری اخذ شده و در حال حاضر مراحل تست نهایی محصول در حال انجام است.

وی ابراز امیدواری کرد که در صورت طی شدن مراحل پایانی اخذ مجوزها، این محصول حداکثر تا دو ماه آینده وارد بازار شود.

مدیرعامل این شرکت فناور گفت: امیدواریم این محصول بتواند برای نخستین بار جایگاه مناسبی در بازار کشور پیدا کرده و زمینه توسعه صنعت پروتئین‌های گیاهی در ایران را فراهم کند.

به گزارش مهر، یکی از نوآورانه‌ترین محصولات ارائه شده در رویداد دوم رعنا، گوشت گیاهی تولید شده از ایزوله پروتئین کنجد و نخود بود. این محصول با بهره‌گیری از فناوری استخراج پروتئین از دانه‌های بومی کشور تولید شده و می‌تواند جایگزینی سالم و اقتصادی برای گوشت قرمز باشد.

مزیت اصلی این محصول، قیمت پایین‌تر در مقایسه با گوشت دامی و در عین حال برخورداری از ارزش غذایی مناسب است. به گفته تولیدکنندگان، قیمت این محصول حدود یک‌پنجم گوشت قرمز برآورد شده و می‌تواند نقش مهمی در تأمین پروتئین خانوارها، به ویژه در مناطق کم‌برخوردار، ایفا کند.

علاوه بر این، فناوری به کار رفته در تولید این محصول از نمونه‌های کم‌نظیر داخلی به شمار می‌رود. استفاده از دانه‌های بومی مانند کنجد و نخود به جای سویا، ضمن کاهش وابستگی به واردات، زمینه توسعه صنعت پروتئین‌های گیاهی و افزایش امنیت غذایی کشور را فراهم می‌کند.